الفبای زُبان بلۏچی=27حرف( ا ب پ ت ج چ ح ڃ د ڌ ر ڗ ز ژ س ش ̈ط ک گ ل م ن و ۏ هـ ئ ی)
 
........... وان یکاد

وَاِن یَکاد

کدپرچم

بـلۏچـانـی زُبـان

بلوچانی زبان



چاربهار

بلوچانی زبان

یونس ایوبی

بلوچستان بیدار است

شعرناب


لوگوي وبلاگ:

بلوْچانی زُبان



لوگو هاي دوستان:

يار دبيرستاني من

< ><>
 وبلاگ مسافران كوشه
< ><>

بلوچی زبان و لبــزانک

چاربهار

دختربلوچی

انجمن اسلامی اهل سنت

دادشاه والفبای زبان بلوچی

www.shereno.com

توهستی تمام من خدای من

 
 
نویسنده : ایّوب ایّوبی
تاریخ : سه شنبه ۹ تیر۱۳۹۴

نویسنده : ایّوب ایّوبی
تاریخ : سه شنبه ۹ تیر۱۳۹۴

نویسنده : ایّوب ایّوبی
تاریخ : جمعه ۱۸ بهمن۱۳۹۲
این پُست به دلیل اهمیّت،دوباره گذاشته شد

لطفاً برای مطالعه ی مطالب جدید به پُستهای بعدی مراجعه نمایید

 صرف فعل شُت = (رفت)

                       صرف فعل ماضی؛ معلوم( لازم):▼

  1) شُتُن:رفتم←اوّل شخص مفرد ؛  مُتکلّم وحده

   2) شُتـَئ :رفتی ← دوم شخص مفرد؛   مخاطبِ مفرد

 3) شُت :رفت←سوم شخص مفرد؛ غایب مفرد

 1) شُتِن: رفتیم اوّل شخص جمع مُتکلّم مع الغیر

 2) شُتِه یا شُتِت: رفتید ؛ دوم شخص جمع؛مخاطب جمع

 3) شُتَنْتّ رفتند؛سوم شخص جمع ؛  غایبِ جمع

توجه: شُتـَئ  مفرد مخاطب؛جمع مخاطب= اوّل شخص مفرد

 ( شُتِه یا شُتِت ) جمع مخاطب یا دوم شخص جمع در زبان بلوچی

  به دو شکل نوشته می شود شما شُتِه؟شما شُتِت؟ = شما رفتید؟

پَـه بَــلُــۏچی گــَــپّــانـی وانَـگا فـُـونْـتـا دانْـلود و نَـصْـب کـَـنِـتْ

پَـدا فونْتِ:

(Times New Roman . arial) ( آریــال وتایمزا )

هَـنْ نَـصْـبْ کــَـنِـتْ

برای اینکه بتوانید مطالب وِبْلاگ را مطالعه واستفاده

کنید ابـتدا این فـونْت را دانْـلود سپس آنرا درسیـستم خــود

نـَـصْــبْ نمـاییــد.سپس فونت آریال را هم نصب نمایید 

برای دریافت فـونْـتِ بَـلـۏچی

دستورتایْـپِ فونْت بلۏچی:

ابتدا فونت     w-nazanin baluchiرا درصفحه ی وُرد انتخاب نموده؛

بانگه داشتن shift مکان حروف ؛ ( بلـۏچی گَـپْـسَـرانْ ) را درصفحه کلید پیدا نمایید.

حرف(  ڃ)  کلید (m) حرف ۏ = shift + z    یا shift +  i

   Ď . حرفِ   ڌ  shift + b یا shift + n

میانْـبُـرهای دیگری نیز می توانید بسازید راه ساختن میانبر برای حروف یافقط حرف 

 (  ̈ط ) :ابتدا گزینهٴ insert   را کلیک بعداً  گزینهٴ symbol             

را کلیک کنیدسپس با کلیک درگزینهٴ    more symbols پنجره ای باز می شود

 درون
  پنجره نیز  فونتw-nazanin bluchi   را انتخاب نمایید  حرف (  ̈ط ) را

پیدا کرده کلیک نمایید  درانتهای
پنجره
؛
سمت چپ گزینهٴ
shortcut key   را کلیک نماییدپنجره ای دیگر
بازمی شود
در
آن پنجره دستور میانْـبرِها ثبت می نماییم مثال:               

 alt + x)   ) سپس درانتهای چپِ پنجره گزینهٴ تأیید(assign ) را

کلیک نمایید ا کنون پنجره هارا ببندید  چون شما می توانیدحــرف (  ̈ط )  را 

 با نگه داشتن کلیدهای   x  وalt    تایپ نمایید.

ساده ترین راه تایپ حروف بلوچی در فونت arial (آریال):

و در فونت(Times New Roman):

بعدازاینکه صفحه ی تایپ را بازنمودیم >>>>>:

1.کلیک در insert سپس کلیک در سمت راست صفحه symbol

 سپس کلیک درزیرآن یعنی:  more symbol  

2.انتخاب فونت آریال درگوشه ی چـپ پنجره

3.یافتن حروف بلوچی درفونت آریال ( ۏ - ڃ - ڌ -  ̈ط )

4.ساختن کلید میانبر(shortcut key )درانتهای پنجره برای تایپ سریع

ۏ= و alt  +    ڌ = ذ  +   alt درپایانassign یاتأیـیددرانتهای پنجره

5پیداکردنِ این دونقطه درفونت آریال درخارج ازالفبای انگلیسیــــ>>>

̈سپس میانبُرِ  ̈ (altوگذاشتن این  ̈ درسَـمْت راست حرف

( ط = ̈ط)

ڃ  =    m +  alt     ودر نهایت کلیکassign یا تأیید پس از

هر میانبُـری که ساخته اید زمینه ی تــایـپ سریع فراهم خواهد شد.

کتاب موبایلم:

http://www.shereno.com/members/books/book_40255.jar

راهنمای نصب:

فایل را توسط کابل مخصوص مدل گوشی خودتان یا توسط بلوتوث به

موبایل انتقال بدهید سپس توسط file manager فایل را پیدا کنید و

گزینه نصب یا install را انتخاب نمائید.

نویسنده : ایّوب ایّوبی
تاریخ : سه شنبه ۱۴ آبان۱۳۹۲
اسم  بلوچی جانوران ؛ اسم بلوچی پرندگان؛خزندگان؛حیاتِ وحش بلوچستان

و سایرِموجودات در طبیعت ومحیط بلوچستان به زبان بلوچی:

دَجُک(daǰok)  = جوجه تیغی▼

سیکـُـنْـڌ( sī konĎ)▼= نوعی دیگر از جوجه تیغی وخارپُشت

 

نویسنده : ایّوب ایّوبی
تاریخ : پنجشنبه ۱۴ شهریور۱۳۹۲

ابتدا:

مکاتبه یا مناظره کـتبی ▼

ایّوب ایّوبی   گۏن  ادبی هکیم

موضوع : دستور زبان = بُن رَهْبَند

قضاوت با شما =  شما   وَت بــِبــِت مـَـئ  کازی

◄: رَوُن  یا  من رَوْن = می روم:▼
جواب:رَواں : من رَواں --» من میروم
◄: رَوَئ = می روی▼
جواب:رَوَے : تو رَوے --» تو میروید
رَوْتْ = می رود:▼
جواب
: رَوت : آ ، آئی رَوت--» او میرود
◄: رَوِن = ما رَوِن : می رویم
جواب:▼

: رَوایں : ما رَوایں --» ما میرویم( ادبی هکیم)

رَوِت = شما رَوِت:

جواب:

رَواِیت : شما رَواِیت --» شما میروید(ادبی هکیم)

رَوَنـْـت= می روند▼
رَواَنت : آیاں رَواَنت --» آنها میروند (ادبی هکیم) ----------------------------:-

رَوَگاهُـن  یا رَوَگــُـن = دارم می روم▼

جواب:  رَوَگءَاوں : من رَوَگءَاوں --» من در حال رفتن هستم (ادبی هکیم)
رَوَگــَئ = داری می روی▼
جواب:  رَوَگءَئَے : تو رَوَگءَئَے --» تو در حال رفتن هستید(ادبی هکیم)
رَوَگــَـیْن = دارد می رود▼
جواب:  رَوَگءَاِنت: آ ، آئى رَوَگءَاِنت --» او در حال رفتن هست (ادبی هکیم)
رَوَگاهِـن   = داریم می رویم ( ما رَوَگِـن )▼
جواب:  رَوَگءَایں : ما رَوَگءَایں --» ما در حال رفتن هستیم (ادبی هکیم)
رَوَگاهَئ  = دارید می روید( رَوَگــَئ )▼
جواب: رَوَگءَاِت : شما رَوَگءَاِت --» شما در حال رفتن هستید (ادبی هکیم)
رَوَگاهَنْت =  دارند می روند(   رَوَگــَـنْتّ ) ▼
جواب: رَوَگءَاَنت: آیاں رَوَگءَاَنت--» آنها در حال رفتن هستند(ادبی هکیم) --------------------------------:-
رَوَگــُـن = دارم می روم▼
جواب: رَوَگ اوں : من رَوَگ اوں --» من دارم میروم (ادبی هکیم)
رَوَگــَئ = داری می روی ؛ مضارع مستمرّ▼
جواب:
رَوَگ ئَے : تو رَوَگ ئَے --» تو دارید میروید (ادبی هکیم)

مارَوَگـِنْ = داریم می رویم (مضارع  مستمرّ)▼

رَوَگــَـیْن = دارد می رود▼

جواب:
رَوَگ اِنت : آ ،  آئی رَوَگ اِنت --» او دارد میرود
رَوَگاهِن = داریم می رویم (  ما رَوَگِــن  )▼
جواب:
رَوَگ ایں : ما رَوَگ اِیں --» ما داریم میرویم (ادبی هکیم)
شما رَوَگــَئ = شما دارید می روید▼
جواب: رَوَگ اِت : شما رَوَگ اِت--» شما دارید میروید(ادبی هکیم)
آیان رَوَگــَنْتّ =  آنان  دارند می روند▼
جواب:ادبی هکیم: رَوَگ اَنت : آیاں رَوَگ اَنت --» آنها دارند میروند(ادبی هکیم) ----------------:-
رَوَگــَـتــُـن = داشتم می رفتم▼
جواب: ادبی هکیم: رَوَگءَاَت اوں : من رَوَگءَاَت اوں--» من داشتم میرفتم (ادبی هکیم)
رَوَگــَـتـَئ = داشتید می رفتید▼
جواب: ادبی هکیم:
رَوَگءَاَتی  : تو رَوَگءَاَتی --» تو داشتید میرفتید (ادبی هکیم)
رَوَگــَـت = داشت می رفت▼
 
جواب: رَوَگءَ اَت : آ ، آئی رَوَگ اَت --» او داشت میرفت (ادبی هکیم)
رَوَگــَـتِن = داشتیم می رفتیم ▼
جواب:
رَوَگءَ اَت اِیں : ما رَوَگءَ اَت ایں --» ما داشتیم میرفتم(ادبی هکیم)
رَوَگــَـتِـت = داشتید می رفتید▼
جواب: رَوَگءَاَت اِت : شما رَوَگءَاَت اِت --» شما داشتید میرفتید (ادبی هکیم)
رَوَگــَـتـَـنْـتّ = داشتند می رفتند▼

جواب:رَوَگءَاِت اَنت:آیاں رَوَگءَاِت اَنت» آنها داشتند میرفتند(ادبی هکیم)                                

قضاوت با شما = شما   وَت بــِبــِت مـَـئ  کازی

مقایسه ی گویشها و لهجه های زبان بلۏچی (1) :

حروف اضافه◄ قبل از متمّم آمده و

باعث کامل شدن معنای جمله می شوند:▼

1).  بڃ bëh = بی ؛ بدون مثال: *) بڃ من = بدون من  *)

بڃ تــَـه ◄بدون تو

2). چـَـه = شــَـه (گویش سرحدّ) ◄ از = چَه من : شـَـمـَّـن یا شـَه من

اِزْ( لهجه ی سراوان) = اَز◄ اِز آهی = از او *  گۏن من = با من

پَه من پَر من = برای من 3)  ولی ◄ بَـلـِه

تــَه نا دُرُست کـَـنـَـئ(زاهدان) * تــَوْ مَنا جا کارَئ(سرباز) =

تو منو می شناسی

جانا وَتیّــا لوچ مَکــَن (زاهدان) جانا وَتیگا لــُـهْت مَکـَن(سرباز)  =

بدنت رو برهنه نکن

آچـِش āč: آسْ = آتش 4) آوان= آیان ◄آنان

(ضمیرشخصی: سوم شخص جمع)

بُـسْت (زاهدان) = وۏشْت (مَکّران)◄پاشوvӧwšt ◄    = bost

جُوانڃـن (گویش زاهدان) شـَرّڃن(مَکّران) = بسیارعالی

وۏسْتات(زاهدان): وۏشْتات(مَکّران)  =  ایستاد vӧwštāt = vӧwstāt

گـُوازی(گویش زاهدان): لـَـیْبْ(لهجه ی منطقه ی سرباز) = بازی

آدا : وۏدا = آنجا  * نی دل (گویش سرحدّ) مَنی دل = دلِ من ādā = vӧwdā

کــُـرْتی (سرحدّ): کــُـتی(مَکّران)  ◄ کرد؛ انجام داد kortī = kotī  

دُهْـتــَـگ = دُهْـتــَـر= جــِـنِکّ= جَـنِکّ ◄دختر

زبان ما گل وشکوفه ای است که گذر زمان  آن را نمی پژمُراند

مَئ زُبانا گُل و پُلــِّـڃ  بــِـزان که زَمانگ آهیا نَـلـیمُّرانیتّ


200= دڃست (لهجه بنت و دهان) =

دوصد(سرحدّ و(مَکّران)= دویست = 200

شِـنْگ = پَــشْـک = جامَگ◄ پیراهن

دَوار = لـۏگ = گِـسْ ◄ خانه

یـڃ کــَـپّ = یـڃ کــَـتّ = یڃـشْکــَه ◄این وَر = این سوی 

تفاوت فاعل ومفعول درگویشِ سرحدّ و(مَکــُّران)

حسین ؛ حَسَـنا بُرْت = حسین؛ حسن را  برد ( زاهدان) حسین فاعل

حسین ؛ حَسَـنا کُشت = حسین؛ حسن را  کشت ( زاهدان)حسین فاعل

 حسین ؛ حَسَنا جَت = حسین؛ حسن را  زد ( زاهدان) حسین فاعل

حسینْ حَسَنا ؛ بُرْت = حسن ؛ حسین را برد (مَکّران) حسن فاعل

حسینْ حَسَنا ؛ کُشت = حسن ؛ حسین را کشت (مَکّران)حسن فاعل

حسینْ حَسَنا ؛ جَت = حسن ؛حسین را زد (مَکّران) حسن فاعل

* مصدر: 

 

نویسنده : ایّوب ایّوبی
تاریخ : جمعه ۱۸ مهر۱۳۹۳
شَیْر چَه عزیزالله بلـۏچ مبارکی:

ازشاعران بلوچ که اوراباملاّمحمود ویدادی

اشتباه گرفته اند شعری درمورد دادشاه دارد:

آتْکْ نـۏکـﭹـن دَوْلَـتِـڃ یِـﭹـرانا نامی پَـهْلَـوی

گِپْتَگنْـتّی ظاهرا خان بَسْتَـگَنْـتّی آ مُـدَّتـِڃ

سال و یَه سالِڃ نَگُوَسْتْ داتَـگَنْـتّی اُجْـرَتِـڃ

حاکم وهان وامیرا هم بِمنِّت چــــاکری

مجلِسَئ دُرِّڃن وکیـلِـتْ داﺋـما گـۏن نوکری

گرکُشِت میرِﭹـن بَـلـۏچان گـۏن سلاح زَرْ گری

ارتش و ساوا ک بَکْشیت،پَـرشماهِنْتْ  اَفسَری   
 
بانک عُمْران،صادرات وملّـــی وهم مرکزی

وامْ دَنْت عمْری شما را   بـڃ ضمانَتِ دَپْتَری

هال اِشْکُتْ هانان گُشْتِـش پَه شاها یَکْبَری

ما تَهی هاسِـﭹـن غلامِن شَرْتِرا چَه پِـﭹـسَری

بَـکْشدارْ بوتَّـنْتّ و والی زُرْتَگِشْ کازی گَری

کُشْتَـگَنْتْ میردادشاها سَرْحَیَــئ گــَــ̈طّ  و گَران

شاه وآمریکاها گِپْـتَه چـڃ هَـبَرْ دردِڃ گِـران

اِنْـگِرڃـزَئ دِڃـم و دَرگاها اِدانْ شرمندگان

دادشاه و آهی بِـراتانی وۏنان تُـنَّـگان

وارْتَـگِش سَوْ گِنْد گـۏن شاها ما کَنِن شِـﭹـرا اسیر

نویسنده : ایّوب ایّوبی
تاریخ : چهارشنبه ۱۶ مهر۱۳۹۳
دادشاهی شَیْر چَه ملاّ اَبــابَــکْرکَلْمَتی:شعراز : ملاّ اَبــابَــکْرکَلْمَتی
ازجمله شاعران تــــوانمند زبان بلوچی است.مهــمترین اثــــرش درمورد حماسه های مسلمانــان وساسانیان درزمان خـلـــــیفه ی دوم(رض) و حماسه ی دادشـــــاه اســــــــت.
ابیــاتــی از او:

( ڌ = ڈ ◄ ٹ = ̈ط ــ̈ط)

نـڃ که پَه جنگ وکـۏشا دادشاها گُوَسْتَگَتْ
چَنْدانْ ماتی بَـچّ دِلـﭹـرﭹن بـڃ تَواراجِسْتَگ
ژاندارامری :
دادشاه مَیْ مُلْکا کَپْتَه چۏ وَرۏکـﭹـن رَسْتَران

بڃ گناه،جَنْـتْ وپُلیت مَئ شریک و بَزْ گَــَران

هَمَّتـڃ داتَه کریما فَوْجَئ نِـﭹـمی سُجِّتَه

دَوْلَـتَئ جنگ گـۏن بلـۏچان دادشاهاپُجِّتَه

هپتَـگـڃ آپِشْ نَوارْتَه وَرْد و نان وهَن وَراک

بـۏپ و بالِشْتَـئ نَدیتَّه تُرَّ گَن پَـه پشت هاکْ

یَه بلـۏچڃ هم کُتَه تیّ مُلْک تَمامـﭹـن چـﭹـروسر

خاک یــﭹـرانِـش تباه کُت!راج ورَعیّت دَرپَه در لــۏ ̈طِـتَـنْتْ شاها

تمامـﭹـن گـۏرنَر و زنْـڌ ﭹـن وزیر آسیاست دان وفَوْجی کمانْـڌرمُلْکَئ سرداروامیر

حاکمان یـِڃ هَبَرگُشْتَه چَنْدَها پَـرْ اَپْسَرا

دادشاها کَنْتْ میرمهیم هـــان اَنْدرا

گرنَیارَئ دادشاها کَیْدوزندانا کَن کَبول

گربیارَئ زِندَه ودِراهابازِتْ بَکْشُن زَرّوپول

مُلْکَئ سردار و وکیلی،زَرّومالیاتا کَن وُصول

مان دلا ڌاه گـِپْتْ وسردارخاطرا بیتّه مَلول

سردار به دادشاها گفت:
من تَرا د ﭹـرِن نَدیتَّگ بیا کَنِنْ گِنْد وگُدار

دادشاها وَنْتَه کا گَد؛ بَسْتَگِشْ آیان کَتار

یَه مَکانڃ وَشُّکـﭹـن دَپْ کَپَنْـتْ شـﭹـرومَزار

پـﭹـش سلام بی میرمُهیم هان دادشاهادست په دست

شاد و وَشَّتْکی بلـۏچی مدَّتـڃ بازِ ﭹـن نَگوَسْتْ

جنگ وداوایان یَلَه کَن میرمَکَن تَوْ کَسْت وضد

گـۏن شاه یـﭹـرانا کُـتَـگ من تی تَـمامِـﭹـن بند وبست

چـۏجوابْ داتْ دادشاها میرمهیم هانْ شۏرمَور

هَنْگ مَناداد نَبَکْشیت،خِلْعَت وتاجِـڃ پَه سَر

مَشْکَتی حَلواهی گـۏن نِـڃ گِراسْتَگِـﭹـن شیروشکر

یـڃ نَـهـِنْت کارڃ مَنیگی چـڃ هَیالان درگُـذَر

پانْـچی لـﭹــ̈طڃـنْتَه وَتاسَئ پَه هِنان و گِـﭹـگ وگُوَر

یک اَناگَه چُــ̈طّتْ پِشْـ̈طۏل؛کارْهَرابـڃن بـڃ بَصَر

لَـگِّتَه میر دادشاها کَپْتْ زِمینا شـﭹـر نر

پَنْجَگ وباسْکان یَلَه کُتْ مَهسِرﭹـن ومَه کمر

بُـرْزَئ پازْگاهاتَوارْ کُت ومَحْمْ جانا زۏر سَر

تَوْمارا لـۏ̈طتْ پَه نیمّـۏنِ زِیادَه پرمـَـکروهـُنر

دادشاهَئ راست کُشته تَوْ وَتی حالا مَبَر

دادوبَـکْشیشِتْ حَرامِنْتْ دَوْلَتانی سیم وزَرّ

کُـلَّئ خاتونا دِلا شـۏد شیرن سردارَئ پسر

ربَّـئ هَیْراتِنْتْ مَرۏچی بـۏشت و وَتی بَهْرا بِبَر

چانْپی چـۏ̈ط بَـرۏتـﭹـن گُلْ شهیدبوت نُه نفر

مَحْمْ جانا تیرْ لَـگِّـت یازدَهـﭹـنان کُت سفر

یـﭹـشِـنْتْ جَنْگانی حکایت آخری سیتّ وثمر

دشمنان هاک مان دَپا بیت فتنه کاران پَنْچْ سَر

شاعِرَئ نامِنْتْ ابابگر یک گریبـڃ بَـزَّ گِــﭹـن

نِشْتَـگْ مانْ مُلْــکڃ گِیابـﭹـن همقریب گــُوادَرِنْت

نویسنده : ایّوب ایّوبی
تاریخ : جمعه ۱۴ شهریور۱۳۹۳

1جی منی  ̈طَهلِڃن کــَسِرکــَند*مُلک منی هنکِڃن منی

 

2نَدروهَیْرات پَداهَنْت*نَکــْش وکــَلَم کَشِّڃن منی

 

3شَنزَنت اَوْرانی شَمۏرَگ *کاجَهَئ دورِڃن سَران

 

4سبزوسُهرِڃن رنگ زیری*مُلک هزار رنگِڃن منی

 

5چۏ منا دۏستِن بهارڃن*یِیْت وساربۏگ وکــُـوشُهْک

6تَوْکل و بُگ مَلگــُزارِڃن*سَنگرَنْت ماهِڃن مَنی

 

7کــَوْرسَر و کارچان وپاسَک* کاجَهَئ گــــ̈ط وگَران

 

8 آ گــُلِڃن چنڌۏک ودِزبن*نَدرحمیری وۏتِڃن منی

 

9شارَکــَئ کــَنڌان بهارِڃن*آبَنْدَئ بُرزِڃن کۏه سَران

 

10جَهل شهرتمام پُلــڃن منی*شاعران گُوَشتَه یَه گالڃ

                       *رپتَگ امیر وَشّانیان*

شعر از :میر پردل زهی

ویراستار: ایّوب ایوّبی

 
 
ایــمــیــل:

ayoob1399@gmail.com



با سلام ( آنچه خواهید خواند) :
ادبـیّات تـطْـبـیـقـی؛فرهنگ؛تاریخ ؛...

توجّـه داشته باشیم:
کلماتی که ریشه ی عربی دارند
بهتراست با رسم الخطّ عربی
نوشته شوندمثال:عـلم.عالم.علما.علوم

بَــلـۏچی گــَـپْسَرانْ : 27 گــَـپْسَـر ◄

معــــــرَّفـــی الفبای زبان بلـــۏچی :
( ا ب پ ت ج چ ح ڃ د ڌ ر ڗ
ز ژ س ش ̈ط ک گ م ن و ۏ هـ
ئ ی ) = ( 27حرف )
(( ڃ - ۏ )) این دو مصوّت درزبان بیشتراقوام
ایرانی دیده می شوند!
گِـڃـشْـتِر بــِـزانِـتْ : (( ڃ)) ë h
یـڃـران/ y ë h r ᾱ n/ ایران
یـڃـرانْشهر/yëhrᾱ nšahr /◄ایرانشهر
شڃـر /š ë h r /شیر وحشی
نه شیر خوردنی!!
دڃـر،مِـڃـن؛دِڃـم؛ رِڃـم؛ نِـڃـم (( ۏ )) ӧw
کـۏر / k ӧ w r/ کور،نابینا
زۏر / z ӧ w r / قدرت ،توان و زور
سُـۏر/s ӧ w r / شور
مُـۏر/m ӧ w r /مورچه
(( ڌ )) Ď ﮈ ◄ در زبان اُردو
●ڌَگار/ Ď a g ᾱ r / زمین کشاورزی
* چَـنْـڌۏکان /čanďӧwkᾱn/ روستایی درکـَـسِرْکـَـنْد(قصرقند)
(( ̈ط )) Ť ﮢـ ◄ در زبان اُردو
● ̈طـگّ / Ťa g g/ حیله گر ؛ شوخ
چـۏ ̈ط آباد/čӧwŤᾱbᾱ d/ اسم یک روستا
●چۏ̈ط /č ӧ w Ť / کج
ڗ = /l o ř/ ◄ ﮌ ◄
لـُـڗ = لـُـﮌ ◄ آب گِـلْ آلـود
ماڗی / m ā ř ī/ آپارتمان ؛ کاخ